Oddymianie klatek schodowych — rozwiązania mechaniczne i ich porównanie z systemami grawitacyjnymi.
Systemy oddymiania klatek schodowych są jednym z podstawowych elementów bezpieczeństwa pożarowego budynku. Ich głównym zadaniem jest usuwanie dymu i gorących gazów pożarowych z przestrzeni klatki schodowej w przypadku pożaru.
Klatka schodowa pełni funkcję drogi ewakuacyjnej, dlatego jej ochrona przed zadymieniem ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa użytkowników budynku. Prawidłowo zaprojektowany system oddymiania poprawia widoczność, ogranicza nagromadzenie dymu i ciepła oraz wspiera bezpieczną ewakuację osób z obiektu.
Do czego służy system oddymiania klatki schodowej?
System oddymiania klatki schodowej służy do odprowadzania dymu i ciepła na zewnątrz budynku. W przypadku pożaru dym może bardzo szybko rozprzestrzeniać się pionowo przez klatkę schodową, dlatego jego kontrolowane usuwanie jest niezbędne dla utrzymania bezpieczniejszych warunków ewakuacji.
Zadaniem systemu jest przede wszystkim:
- usuwanie dymu z przestrzeni klatki schodowej
- odprowadzanie gorących gazów pożarowych
- poprawa widoczności na drodze ewakuacyjnej
- ograniczenie zadymienia klatki schodowej
- wspomaganie ewakuacji użytkowników budynku
- ułatwienie działań ratowniczo-gaśniczych
- współpraca z systemem sygnalizacji pożaru i automatyką budynku.
Jak działa system oddymiania klatki schodowej?
Działanie systemu rozpoczyna się po wykryciu pożaru przez czujkę pożarową lub system sygnalizacji pożaru. Sygnał trafia do centrali sterującej, która uruchamia odpowiedni scenariusz działania.
W zależności od zastosowanego rozwiązania system otwiera klapę dymową, okno oddymiające lub uruchamia wentylator oddymiający. Jednocześnie zapewniany jest dopływ świeżego powietrza, najczęściej przez drzwi, okna, klapy napowietrzające lub inne elementy nawiewne.
Dzięki temu powstaje kontrolowany przepływ powietrza. Dym i gorące gazy pożarowe są usuwane z klatki schodowej na zewnątrz budynku, a przestrzeń drogi ewakuacyjnej pozostaje mniej zadymiona.
Rodzaje systemów oddymiania klatek schodowych
Systemy oddymiania klatek schodowych mogą być realizowane głównie w dwóch układach:
1. jako system oddymiania grawitacyjnego,
2. jako system oddymiania mechanicznego.
Dobór odpowiedniego rozwiązania zależy od rodzaju budynku, wysokości obiektu, układu klatki schodowej, możliwości napowietrzania, wymagań przeciwpożarowych oraz przyjętego scenariusza pożarowego.
System oddymiania grawitacyjnego
System oddymiania grawitacyjnego wykorzystuje naturalne unoszenie się dymu i gorących gazów ku górze. W przypadku pożaru otwierana jest klapa dymowa, okno oddymiające lub inne urządzenie oddymiające znajdujące się w najwyższej części klatki schodowej.
Jednocześnie w dolnej części klatki zapewniany jest dopływ powietrza napowietrzającego. Powietrze napływa od dołu, a dym i ciepło wydostają się górą na zewnątrz budynku.
System grawitacyjny jest często stosowany w budynkach mieszkalnych, usługowych oraz użyteczności publicznej. To rozwiązanie proste i skuteczne, pod warunkiem zapewnienia odpowiedniej powierzchni oddymiania oraz właściwego napowietrzania.
System oddymiania mechanicznego
System oddymiania mechanicznego wykorzystuje wentylator oddymiający, który wymusza usuwanie dymu z przestrzeni klatki schodowej. Rozwiązanie to stosuje się tam, gdzie oddymianie grawitacyjne jest niewystarczające, niemożliwe do wykonania lub wymaga wsparcia mechanicznego.
Po wykryciu pożaru automatyka uruchamia wentylator oddymiający oraz elementy napowietrzające. Wentylator wymusza przepływ powietrza i odprowadza dym z klatki schodowej na zewnątrz budynku.
Oddymianie mechaniczne pozwala na większą kontrolę nad pracą systemu oraz kierunkiem przepływu powietrza. Może być stosowane w budynkach o bardziej złożonym układzie, w których wymagane jest indywidualne podejście projektowe.
Różnice między oddymianiem grawitacyjnym a mechanicznym
System grawitacyjny działa na zasadzie naturalnego unoszenia się dymu ku górze. Wymaga klapy dymowej lub okna oddymiającego w najwyższej części klatki schodowej oraz dopływu powietrza z dolnej części budynku.
System mechaniczny wykorzystuje wentylator, który wymusza przepływ powietrza i usuwa dym z klatki schodowej. Daje większą kontrolę nad działaniem instalacji, ale wymaga odpowiedniego doboru urządzeń, zasilania, automatyki oraz scenariusza sterowania.
Wybór systemu zależy od warunków technicznych budynku, wymagań ochrony przeciwpożarowej oraz możliwości zastosowania danego rozwiązania w konkretnej inwestycji.
Co wchodzi w skład systemu oddymiania klatki schodowej?
System oddymiania klatki schodowej może obejmować:
- klapy dymowe
- okna oddymiające
- wentylatory oddymiające
- elementy napowietrzające
- centrale sterujące oddymianiem
- czujki pożarowe
- przyciski oddymiania
- siłowniki i elementy wykonawcze
- automatykę sterującą
- zasilanie i okablowanie
- integrację z systemem sygnalizacji pożaru
- scenariusz pożarowy
- uruchomienie, pomiary i testy działania systemu.
Wsparcie afseco
AFSECO zapewnia kompleksowe wsparcie w zakresie systemów oddymiania klatek schodowych — od koncepcji i doboru urządzeń, przez dostawę, montaż i automatykę sterującą, aż po uruchomienie, testy działania systemu oraz wsparcie przy odbiorach z Państwową Strażą Pożarną.
Dobieramy rozwiązania dopasowane do charakteru budynku, układu klatki schodowej, wymagań przeciwpożarowych oraz przyjętego scenariusza pożarowego.